Het bestaansrecht van een panelgesprek

Een panelgesprek op een studiedag of congres is niet altijd even interessant. Zeker niet wanneer de panelleden het vooral eens zijn met elkaar. Wanneer datzelfde panelgesprek dan aangekondigd wordt als debat, volgens Van Dale ‘een gedachtewisseling, een bespreking van het voor en tegen’, stelt het helemaal teleur.
Afgelopen donderdag zag ik echter een schoolvoorbeeld van een panelgesprek, en wel op de viering van 25 jaar WEB vzw, een organisatie die zich richt tot werkzoekenden en werknemers uit de Kempen die intensieve begeleiding nodig hebben bij hun zoektocht naar een duurzame job. Inspinazie Nue was reeds te gast op hun 20ste verjaardag en mocht nu ook weer van de partij zijn. Guy Tegenbos was de moderator van dienst en het panelgesprek bestond uit vertegenwoordigers van vakbonden, VOKA, VDAB en Werkplekarchitecten. Het thema was inclusief ondernemen: hoe kunnen bedrijven groeien naar inclusieve ondernemingen en wat is de rol en waarde van sociale economie in onze samenleving?
Op voorhand twijfelde ik aan de waarde van dit panelgesprek: 40 minuten en 5 mensen in het panel. Luisteren mensen effectief naar elkaar? Wordt er begrip voor tegengestelde opinies gecreëerd? Zijn panelleden geneigd om zich even te laten inpalmen door een afwijkende mening? Durven ze een andere waarheid laten binnenkomen? Geven ze zichzelf de permissie om daar even mee te goochelen en te spelen? Of kan men de andere enkel ten volle zien en horen als er geen volk in de zaal zit? Kan men zijn eigen gelijk enkel even loslaten als de camera niet draait?
Door Guy Tegenbos aan het werk te zien, begreep ik eindelijk dat een panelgesprek daar ook niet voor dient. De definitie van een panelgesprek volgens van Dale is ‘een groep deskundigen die bij elkaar zit om ergens hun oordeel over te geven’, en het wordt boeiend als die deskundigen een verschillend oordeel poneren. Een panelgesprek fungeert aldus als instrument om verschillen te erkennen.
Guy Tegenbos is geen bruggenbouwer. Integendeel. Hij duwt de oevers nog wat verder uiteen in de hoop dat ze zich daardoor scherper aftekenen. Hij smijt zijn hele lijf en ziel in dat proces en schuwt geen lastige vragen. Zijn meesterschap brengt een staalkaart aan verschillende perspectieven, issues, hangijzers en bezorgdheden op tafel. Ik genoot!
Eerder vorige week hadden we onze premiere van ‘Samen-samen (but different)’, een voorstelling over het koesteren van conflictueuze verschillen, over het te snelle streven naar harmonie als struikelblok en daardoor geen ruimte makend voor verschil. Maar als we ooit tot verbinding willen komen, dan is die ruimte net nodig. Dan mogen we geen schrik hebben van verschillen en moeten we ze juist gaan opzoeken en koesteren. Op die manier creëren we de mogelijkheid om pas later in het proces te kunnen verbinden doorhéén het verschil.
Ik concludeer: het panelgesprek levert an sich geen verbinding op. Niet. De panelleden willen voornamelijk hun stellingen poneren en duidelijk maken welke positie ze innemen. En dat is goed. Ik had Guy Tegenbos echter graag nog wat langer aan het werk gezien. Om het onderste uit de kan te halen, het achterste van de tong te laten zien is 40 minuten echt te kort. Het is pas in de kern dat we elkaar ten gronde kunnen zien. Want, gaat het over samenwerking en kruisbestuiving tussen sociale en reguliere economie? Gaat het over de overheid die allereerst de nodige beleidsmaatregelen moet nemen om begeleidingen en trajecten te financieren en wachten we daarop? Of gaat het over de vraag: hoe solidair willen we als individu én als organisatie of bedrijf zijn?

Dank u Guy Tegenbos. Jouw vakkundigheid in het modereren van het panelgesprek wekte mijn belangstelling op, en ik bleef luisteren. Dat was niet zo eenvoudig, want je moest opboksen tegen zalig zachte rode pluchen cinemazetels en een donkere zaal zonder daglicht. Dank u WEB vzw, voor dit kijken naar de toekomst vanuit verschillen en het uitspreken daarvan op jullie verjaardagsfeest niet te zien als een crisis maar als een kans. Hiep hiep hoera WEB vzw! Ik wens jullie veel succes met het uitvoeren van jullie toekomstplannen!

dav

 

.